AntyoksydantyResweratrol – działanie, właściwości, efekty

14.02.20210

Resweratrol

Co to jest resweratrol?

Resweratrol to związek chemiczny pochodzenia organicznego, zwany również “bioaktywnym polifenolem długowieczności”. Obecne szeroko rozpowszechniony suplement diety. Głównie utożsamiany z długowiecznością i spowolnieniem procesów starzenia. Posiada dobrze udokumentowany korzystny wpływ na: układ sercowo-naczyniowy, pracę wątroby oraz pracę mięśni. Jest znanym i nietoksycznym przeciwutleniaczem. W 1992  prof. Serge Reynaud stworzył termin „Francuski Paradoks”. Francuski Paradoks, to zaobserwowany wśród francuzów efekt niższej zapadalności na choroby miażdżycowe, szczególnie u osób spożywających w trakcie posiłku czerwone wino, które zawiera resweratrol. Najszerzej dostępnym źródłem resweratrolu są winogrona (skórki) oraz wino.

Udowodniono, że regularna suplementacja resweratrolem wpływa korzystnie na takie parametry jak: ciśnienie krwi, masę ciała, poziom cholesterolu, trójgilcerydów oraz cukru. Tym samym zmniejsza ryzyko wystąpienia takich schorzeń jak: choroby serca (miażdżyca, zawał) cukrzyca, udar mózgu, a nawet choroby Alzheimera. Z drugiej jednak strony warto pamiętać, że zbyt wysokie dawki mogą być toksyczne, a nawet doprowadzić do zatrzymania akcji serca.


Resweratrol na odchudzanie?

Jednym z zaobserwowanych efektów spożywania resweratrolu jest obniżenie masy ciała i poprawa BMI. Badania nad działaniem resweratrolu są prowadzone od lat. Dzięki temu wiemy, że resweratrol wpływa (z różną intensywnością) na takie procesy jak: 

  • adipogeneza (resweratrol ogranicza tworzenie nowych komórek budujących tkankę tłuszczową), 
  • apoptoza (resweratrol wspiera proces programowanej śmierci niektórych komórek nowotworowych), 
  • lipogeneza (resweratrol spowalnia magazynowanie kwasów tłuszczowych),
  • lipoliza (resweratrol wpływa zmniejszenie objętości tkanki tłuszczowej), 
  • termogeneza (może ułatwiać termogenezę w brązowym tłuszczu),

Dzięki czemu możemy zaobserwować spadek poziomu tkanki tłuszczowej u osób regularnie spożywających resweratrol.

Przekrojową analizę badań dotyczących wpływu resweratrolu na otyłość i tkankę tłuszczową opublikowano w 2018 roku. Uwzględniono 28 dostępnych badań dotyczących resweratrolu. Zwrócono szczególną uwagę na trzy wskaźniki: masę ciała, wskaźnik masy ciała (BMI), obwód talii oraz masę tłuszczową. Zsumowane efekty badań z dużą pewnością dowodzą, że zażywanie resweratrolu wpływa na obniżenie masy ciała, poprawia wskaźnik masy ciała (BMI) oraz zmniejsza obwód talii. Jednakże badania nie dowiodły zmniejszenia samej w sobie masy tłuszczowej. To co istotne, średni spadek masy ciała o 0,51 kg, jest średnią wartością względem wszystkich uczestników badania. Badani byli obserwowani przez nie mniej niż 3 miesiące.

 

Resweratrol – choroby serca

Resweratrol wpływa korzystnie na wiele procesów, mogących mieć wpływ na choroby serca. Warto zaznaczyć, że taki efekt uzyskuje się wyłącznie przy małych dawkach. Przy wyższych może działać szkodliwie na układ sercowo-naczyniowy. Badania pokazują korzystne efekty do 30 dni stosowania. Nie zaobserwowano korzystnego wpływu powyżej tego okresu. Resweratrol inicjuje stres wewnątrzkomórkowy, dzięki czemu stymuluje system obronny oragnizmu. Takie małe, lecz terapeutyczne ilości stresu czynią serce odpornym na późniejsze śmiertelne uszkodzenia niedokrwienne. Ochrona sercowa przy niższych dawkach może utrzymywać się nawet przez 6 miesięcy. Efekt ten zaobserwowano to przy równoczesnej suplementacji kwasu ferulowego i kwercetyny.

 

Resweratrol – udar

Uzupełnienie leczenia konwencjonalnego resweratrolem miało korzystny wpływ na wszystkie monitorowane parametry, które są głównymi czynnikami ryzyka udaru. Odpowiedź na leczenie była lepsza w grupie otrzymującej 200 mg resweratrolu, ale różnice nie były istotne w porównaniu z grupą, która przyjmowała 100 mg resweratrolu. Dlatego resweratrol może być stosowany jako uzupełniająca, długotrwała terapia, a także jako korzystny środek wspomagający we wtórnej prewencji udaru.

 

Resweratrol – komórki rakowe

[Uwaga: nie wolno stosować dodatkowej suplementacji bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem prowadzącym! Samodzielna modyfikacja zażywanych środków może prowadzić do nieodwracalnych skutków zdrowotnych.]

Badania wykazały, że suplementacja resweratrolu może potencjalnie przynieść wiele pozytywnych korzyści zdrowotnych, w tym zmniejszenie ryzyka raka. Istnieje potrzeba bardziej obszernych i spójnych badań na modelach zwierzęcych. Istnieje niewiele dowodów na to, że resweratrol może być skutecznie stosowany w leczeniu wcześniej istniejących guzów (które nie były wszczepionymi komórkami); dlatego najbardziej obiecujące zastosowanie resweratrolu jest najprawdopodobniej środkiem zapobiegającym nowotorom.

Resweratrol może wpływać na niektóre typy nowotworów bardziej niż inne, w oparciu o proponowane mechanizmy działania i różne szlaki onkogenne specyficzne dla danego guza.

  • rak jelita grubego – efekt pozytywny (9 badań)
  • rak wątroby – efekt pozytywny (7 badań)
  • rak trzustki – umiarkowanie pozytywny (7 badań)
  • rak prostaty – umiarkowanie pozytywny (6 badań)
  • rak piersi – niepewne dane, niektóre badania pokazują efekt negatywny (10 badań)

resweratrol

Resweratrol – cholesterol

Istnieje wiele badań, zajmujących się profilem lipidowym co za tym idzie stężeniem cholesterolu we krwi w kontekście zażywania resweratrolu. Wiele z nich prezentuje wyniki sprzeczne względem siebie. Po porównaniu wyników i metodologii możemy lepiej zrozumieć wpływ resweratrolu na cholesterol. Jak pokazują przekrojowa analiza badań, resweratrol marginalnie wpływa na stężenie cholesterolu. Takie czynniki jak: wiek, BMI, dawka resweratrolu i czas trwania interwencji nie miały wpływu na wynik.

 

Resweratrol – insulinooporność 

W kontekście insulinooporności resweratrol również został dość szczegółowo przebadany. W przypadku myszy zaobserwowano silną korelację pomiędzy zażywaniem resweratrolu a zmniejszeniem insulinooporności. Mimo początkowo bardzo obiecujących efektów, przekrojowa analiza badań nie pozostawia wątpliwości, że resweratrol ma bardzo ograniczony wpływ na insulinooporność. W przypadku ludzi nie wykazano większych zmian, czyli zwiększonej lub zmniejszonej insulinooporności u ludzi. Mimo, że procesy, na które wpływa resweratrol może sugerować potencjalny wpływ na insulinooporność to przekrojowa analiza dostępnych badań, niestety rozwiewa te teoretyczne obietnice. Resweratrol jednak pozwala zredukować stężenie glukozy we krwii w przeciągu 2 godzin po jej spożyciu. Może mieć to związek z szybką przemianą resweratrolu w pochodne. Jak się jednak okazuje ograniczenie insulinooporności może mieć jednak znaczenie dla osób charakteryzujących się rasą kaukaską, czyli nas Polaków. Badania na ten moment na niedużych grupach, pokazały że rasa kaukaska może być wrażliwa na resweratrol w kontekście ograniczania insulinooporności. Na ten moment należy to traktować jako ciekawostkę niż fakt, aby to udowodnić potrzeba więcej badań.

 

Resweratrol – sport i ćwiczenia

W przypadku aktywności fizycznej połączonej z resweratrolem ilość badań jest zdecydowanie mniejsza względem wcześniej poruszonych tutaj kwestii. Badania na zwierzętach udowadniają, że resweratrol skutecznie podnosi wydolność tlenową oraz wytrzymałość w przeciągu 4 tygodniowej kuracji resweratrolem, wpływając korzystnie na wydolność fizyczną myszy, względem myszy, które resweratrolu nie zażywały. W przypadku ludzi udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że umiarkowana aktywność fizyczna znacząco wpływa na zdrowie jak i jakość życia ludzi. Co w sytuacji, gdy taką aktywność wesprzemy resweratrolem? W przypadku dyscyplin aerobowych efekty resweratrolu są niewielkie, jednakże w przypadku ćwiczeń siłowych efekt jest znaczący. Siła, skład włókien mięśniowych jak i przyrost mięśni poprawia się. 

Ciekawą obserwacją było odkrycie, że w przypadku starszych mężczyzn w wieku 65+ lat resweratrol może zniwelować zdrowotne efekty aktywności fizycznej. W badaniu wzięło udział 27 mężczyzn. Badanie trwało 8 tygodni, podawano im 250 mg resweratrolu oraz placebo. Odkrycia te wskazują, że chociaż trening fizyczny skutecznie poprawia kilka parametrów zdrowia układu sercowo-naczyniowego u starszych mężczyzn, jednoczesna suplementacja resweratrolem osłabia większość z tych efektów. Aby zrozumieć ten proces potrzebujemy większej ilości badań.

 

Resweratrol w czerwonym winie oraz soku z winogron

Resweratrol występuje naturalnie w winogronach (głównie w skórkach winogron), orzeszkach ziemnych, chmielu, kakao, pistacjach morwie oraz czarnej porzeczce. W skali przemysłowej otrzymuje się go z wysuszonych skórek czerwonych winogron. Czy warto zatem pić czerwone wino aby wprowadzić resweratrol do swojego organizmu?  Stężenie resweratrolu w czerwonym winie waha się w przedziale 0,2 a 5,8 mg / L  (średnio około 2 mg / L). Aby osiągnąć stężenie, które ma zauważalny wpływ trzeba by wypijać dziennie między 50 a 100 litrów czerwonego wina. Abstrahując od faktu, że czerwone wino i alkohol zawarty w czerwonym winie, może wpływać pozytywanie na układ sercowo- naczyniowy. Pamiętajmy, że korzystne efekty wina występują wyłącznie podczas spożywania go podczas posiłków. Picie wina przed snem praktycznie niweluje korzystne efekty na rzecz niekorzystnych.

 

Resweratrol – długowieczność

Resweratrol jest owiany swego rodzaju mitem, jako źródło długowieczności. Wszystko rozpoczyna się od badań nad wpływem resweratrolu na organizmy jednokomórkowe. W przypadku tak prostych organizmów działa wyjątkowo dobrze wydłużając ich życie. Badania na owadach oraz myszach również pokazują, że jest możliwe wydłużenie życia poprzez suplementację resweratrolu. W przypadku ludzi ten efekt jest mocno ograniczony lub nie występuje.

Kluczowym procesem w przypadku resweratrolu, który może mieć wpływ na długość życia człowieka jest białko Sirtuina 1 (SIRT1) Same funkcje tego białka nie zostały jeszcze dokładnie określone jednak wiadomo, że białka sirtuinowe drożdży regulują epigenetyczne wyciszanie genów i hamują rekombinację rDNA. Jej ekspresja zwiększa wrażliwość na insulinę. Aktywacja SIRT1 może również powodować lub zaostrzać choroby autoimmunologiczne. Wykazano, że resweratrol pośrednio (aktywując AMPK) aktywuje SIRT 1. Badania na owadach udowodniły, że po genetycznym usunięciu genu SIRT1 resweratrol nie miał żadnego wpływu na długość życia. Resweratrol wydłuża życie różnych organizmów (myszy 31% , muszki o 10-15%, ryby 19-56%). Resweratrol wydłuża życia i zrowie ssaków z zaburzeniami metabolicznymi. Na ten moment większość badań skupia się wokół badań na zwierzętach. Obecnie nie ma zgody co do wpływu resweratrolu na ludzi z zaburzeniami metabolicznymi. Nie ma jednoznacznego dowodu jakoby resweratrol mógł wydłużać ludzkie życie, chociaż jest bardzo obiecującym środkiem stymulującym SIRT1. Na przykład w jednym z ostatnich badań, w którym oceniano wpływ 30-dniowej suplementacji resweratrolu (150 mg / dzień resVida) na metabolizm energetyczny i profil metaboliczny, wykazano, że resweratrol wywołuje fenotyp przypominający ograniczenie kalorii. Wiele danych wskazuje, że resweratrol może opóźniać lub zapobiegać wystąpieniu powszechnych chorób związanych ze starzeniem się, w tym raka, choroby Alzheimera (resweratrol jest zdolny do przekraczania bariery krew-mózg, gdzie może działać zapobiegając gromadzeniu się peptydu beta-amyloidu) i cukrzycy.

Jednym z ciekawszym rozwiązań w kontekście wykorzystywania resweratrolu jest genetycznie zmodyfikowany ryż DJ526. Badania na zwierzętach pokazały bardzo owocne wyniki, które są swojego rodzaju nadzieją na wykorzystanie resweratrolu jako szeroko dostępny suplement pozwalający w przyszłości na poprawienie jakości życia oraz przedłużający ludzkie życie.

 

Zagrożenia zażywania resweratrolu

Należy zauważyć, że każda dawka czystego resweratrolu powyżej 50 mg / 100 g masy ciała może spowodować zatrzymanie pracy serca. Co oznacza, że spożycie 1,4kg z dużym prawdopodobieństwem spowoduje zatrzymania akcji serca. Jednakże jest to dawka tak ogromna, że trudno będzie ją uzyskać w takiej ilości. Resweratrol przy wyższych dawkach (>25 mg/kg) osłabia czynność serca, podwyższa poziom apoptotycznej ekspresji białek, powoduje niestabilne środowisko redoks oraz zwiększa rozmiar zawału mięśnia sercowego i liczbę komórek apoptotycznych. Warto również zwrócić uwagę, że resweratrol jako aktywator SIRT1 może pogarszać stan osób dotkniętych chorobą autoimmunologiczną. 

Warto podkreślić, że resweratrol jest szybko absorbowany i metabolizowany w organizmie, a następnie usuwany z organizmu w moczu. Jest to zaleta ponieważ trudno uzyskać toksyczną dawkę. Jednak z drugiej strony wada, bo trudno jest osiągnąć dawkę, która może wpływać na pozytywne efekty w naszym organizmie. 

 

Dawkowanie resweratrolu

Jak pokazują badania dawka 25 mg/kg może być toksyczna. Badania na ludziach wykazały, że resweratrol był dobrze tolerowany, a ewentualne zdarzenia niepożądane miały łagodne nasilenie Tylko wysokie dawki resweratrolu (2,5 i 5 g) wiązały się z łagodnymi do umiarkowanych objawami żołądkowo-jelitowymi.  Badania na ludziach pokazują, że najlepszy efekt odnotowywano w przypadku dawki zawierającej 200-500 mg czystego resweratrolu dziennie. Rekomenduje się aby resweratrol podawać rano na czczo najlepiej w towarzystwie tłuszczu. Dlatego uważa się, że proponowana dawka 500 mg resweratrolu stosowana w niniejszym badaniu zapewnia odpowiednie stężenia w osoczu i tkankach docelowych, sprzyjające różnym korzystnym skutkom biologicznym.

Pamiętajcie również aby unikać promieniowania słonecznego (UV), które może doprowadzić do przekształcenia resweratrolu w formę cis. Jest ona nieaktywna biologicznie co za tym idzie traci swoje korzystne właściwości.

 

Suplementy, ceny

Przy zakupie suplementów diety warto zwrócić uwagę na opis. W wielu przypadkach można się spotkać informacją typu “Resweratrol ekstrakt (Polygonum cuspidatum)(korzeń) 250 mg” co informuje nas o tym, że otrzymamy ekstrakt korzenia o wadze 250 mg, co nie odpowiada 250 mg resweratrolu. Co za tym idzie ilość resweratrolu może być minimalna i nie przekraczać wymaganego progu stężenia w osoczu. Nie uzyskamy w ten sposób, dawki potrzebnej do uzyskania korzystnych efektów. Pamiętajmy aby wyszukiwać informacji o zawartości SAMEGO resweratrolu oraz o standaryzacji danego suplementu.

Z uwagi na fakt, że większość suplementów informuje o zawartości ekstraktu zamiast zawartości samego resweratrolu w ekstrakcie ceny są bardzo różne. Brak standaryzacji uniemożliwia porównanie ceny suplementów. 

 

Podsumowanie

Resweratrol jest utożsamiany z wieloma cudownymi zdolnościami, których nie posiada. Jego popularność zdecydowanie przewyższa jego możliwości. Resweratrol nie może być uznawany za suplement odchudzający, mimo że udowodniono korzystny wpływ na BMI ponieważ wpływ był skromny. Resweratrol posiada niewielki korzystny wpływ na cholesterol oraz insulinooporność. Resweratrol może być traktowany jako suplementacja wspomagająca, która może pomóc nam uchronić się przed pewnymi schorzeniami. Jednakże przy większych dawkach może zniwelować efekty naszej pracy np. ćwiczeń fizycznych co zaobserwowano u osób starszych.

 

Czy resweratrol przedłuża życie?

Może, ale w bardzo niewielkim stopniu i w odpowiednich warunkach.

 

 

Źródła naukowe

Resveratrol supplementation significantly influences obesity measures: a systematic review and dose–response meta‐analysis of randomized controlled trials

  1. M. Mousavi  A. Milajerdi  A. Sheikhi  H. Kord‐Varkaneh  C. Feinle‐Bisset  B. Larijani  A. Esmaillzadeh https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30515938/

 

Caloric restriction, SIRT1 and longevity

Carles Cantó and Johan Auwerx

 

Effect of the Resveratrol Rice DJ526 on Longevity

Md. Saidul Islam,† Yan Yan Jin,† Hea-Jong Chung,† Hyeon-Jin Kim, So-Hyeon Baek, and Seong-Tshool Hong,

 

Resveratrol, a unique phytoalexin present in red wine, delivers either survival signal or death signal to the ischemic myocardium depending on dose

Jocelyn Dudley 1, Samarjit Das, Subhendu Mukherjee, Dipak K Das

 

Resveratrol bioavailability and toxicity in humans

Charles-Henry Cottart, Valérie Nivet-Antoine, Christelle Laguillier-Morizot, Jean-Louis Beaudeux

 

Hormetic response of resveratrol against cardioprotection

Bela Juhasz, PhD, Subhendu Mukherjee, PhD, and Dipak K Das, PhD ScD FAHA1,

 

Resveratrol, a unique phytoalexin present in red wine, delivers either survival signal or death signal to the ischemic myocardium depending on dose

Jocelyn Dudley 1, Samarjit Das, Subhendu Mukherjee, Dipak K Das

 

Long-Term Resveratrol Supplementation as a Secondary Prophylaxis for Stroke

Katalin Fodor, Delia Mirela Tit,corresponding author Bianca Pasca,  Cristiana Bustea,  Diana Uivarosan,  Laura Endres,  Ciprian Iovan,  Mohamed M. Abdel-Daim, and Simona Bungau,

Resveratrol and cancer: focus on in vivo evidence

Lindsay G Carter, John A D’Orazio, and Kevin J Pearson

 

Effect of resveratrol on lipid profile: An updated systematic review and meta-analysis on randomized clinical trials

Fahimeh Haghighatdoost, Mitra Hariri 

 

The effects of trans-resveratrol on insulin resistance, inflammation, and microbiota in men with the metabolic syndrome: A pilot randomized, placebo-controlled clinical trial

Jeanne M Walker, Patricia Eckardt, Jose O Aleman, Joel Correa da Rosa, Yupu Liang, Tadasu Iizumi, Stephane Etheve, Martin J Blaser, Jan L Breslow, Peter R Holt

 

The Synergistic Effects of Resveratrol combined with Resistant Training on Exercise Performance and Physiological Adaption

Nai-Wen Kan, Mon-Chien Lee,† Yu-Tang Tung,† Chien-Chao Chiu, Chi-Chang Huang, and Wen-Ching Huang

 

Lifespan and healthspan extension by resveratrol☆

Author links open overlay panelKhushwant S.BhullarBasil P.Hubbard

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *